FİLİGRANLAR
Türkçe filigran olarak bilinmektedir. Filigranlar kağıt yapımı süreci sırasında tanımlama amacıyla üretilirler. İlk filiganlar 13.YY boyhunca İtalya'da ortaya çıkmışlardır, kullanımları hızlı bir şekilde Avrupa'ya yayılmıştır. Filigranlar, üretilen kağıt ürünlerinin, hangi kağıt zanaatkarlarını veya Ticaret Loncalarına ait olduğunu belirlemek için kullanılıyordu.
Günümüzde de filigranlar, üreticilerin markalarını ve sahte imza kullanılmasını engelleyici şekilde kullanım alanı bulmaktadırlar.
 İlk markalar basit nesnelerdi. |
 Bu işaret, İngiltere de kullanılan "foolscap" olarak bilinen boyutu belli bir kağıdı temsil etmektedir. |
 Paschal Lamb, 15.YY |
 John Tate'nin filigranı. |
 Klaus Rittenhouse'ın filigranı. |
|
Gutenberg İncilinin Filigranı. |
15.YY da kullanılmış bir filigran |